سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )

212

تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )

باشد غصب كرده بود ، املاك خدا را در دست قدرتمندان و ثروتمندان قرار مىداد و بهترين مردم را كشت [ اشاره به حجر بن عدى و هوادارانش ] در حالى كه بدترين مردم را به ادامه حيات اجازه مىداد . از شما دعوت مىكنيم كه به كوفه روى آرى . چون ما امامى براى هدايت نداريم ، ما اميدواريم كه خداوند به وسيلهء تو ما را در راه حقيقت متّحد سازد . ما به نمازهاى جماعت و جمعه نعمان بن بشير ، حاكم كوفه ، نمىرويم و در هنگام عيد با او مجتمع نمىشويم . اگر بشنويم كه شما به سوى ما مىآئيد . ما حاكم را از شهر بيرون خواهيم كرد . سلام و رحمت الهى بر شما باد . » ( 6 ) . اين نامه ، كه توسط مردان نامبرده مذكور فوق به امضاء رسيده بود ، بايد به صورت انگيزه عمده‌اى براى حسين ( ع ) باشد ، زيرا امضاء كنندگان نامه از ابتدا ، پيروان صديق خاندان پيامبر بوده‌اند و وفادارى خود را در جنگهاى جمل و صفّين ، نسبت به على ( ع ) نشان داده بودند گرچه از پيمان صلح حسن ( ع ) با معاويه دلسرد و نوميد شده بودند ليكن در عين حال نسبت به حسن ( ع ) همچنان وفادار مانده و دشمن معاويه باقى ماندند . همچنين بجز اين شيعيان نخستين ، تعداد زيادى از كوفيان هم نامه‌هايى به حسين ( ع ) نوشتند كه هر نامه ، امضاء افراد زيادى را كه به همين منظور درج شده بود به ضميمه داشت . ( 7 ) نامه‌هاى مشابهى نيز از سوى شيعيان بصره فرستاده شد كه از حسين ( ع ) مصرّانه مىخواستند تا رهبرى فعّال را به عهده بگيرد . در عين حال همهء آنها ، در يك درجهء مساوى از انگيزش مذهبى قرار نداشتند . بعضى از آنها ، احساسات سياسى داشتند و اميدوار بودند يوغ تسلط شاميان را براندازند . با وجود اين ، اقدامات حسين ( ع ) ، از همان ابتدا تا انتها نشان مىدهد كه استراتژى او هدفى بالاتر از اين داشت كه فقط به خلافت دسترسى پيدا كند . هيچ مدركى دال بر اين موضوع وجود ندارد كه هنگامى كه آن حضرت در مكه بود ، هواداران فعّالش را از ميان افرادى كه در گردش جمع شده بودند نامنويسى كند و يا انديشه خود را در ميان افراد زيادى از مردم كه براى حج به مكه مىآمدند تبليغ نمايد . دليلى وجود ندارد كه او مأمورين مخفى براى ايجاد شورش در استان‌هايى نظير يمن و فارس ، كه نسبت به خاندانش هوادار بودند فرستاده باشد . گرچه عده‌اى از اعضاى خاندانش او را به انجام چنين امرى نصيحت مىكردند .